Մխիթար Գոշի վանքը

Գոշավանքը հիմնադրվել է 1191 թ. հայ մեծ իրավաբան, գրող ու մատենագիր Մխիթար Գոշի կողմից՝ Տավուշի մարզի Գոշ գյուղի մոտ, Դիլիջանի անտառային շրջանում։ Վանքն իր անունը ստացել է հենց Մխիթար Գոշի հետ կապված ավանդույթից, թեև ի սկզբանե կոչվել է «Նոր Գետիկ»։

Մխիթար Գոշ և Դատաստանագիրք

Մխիթար Գոշը Գոշավանքում ստեղծել է «Դատաստանագիրք»՝ Հայաստանի առաջին համակարգված օրենսգիրքը, որն ամփոփել է հայկական իրավական ավանդույթները և ազդեցություն թողել հետագա դարերի հայ իրավունքի վրա։ Բացի այդ, այստեղ է ստեղծել բազմաթիվ առակներ ու գրական երկեր։

Ճարտարապետություն

Վանական համալիրը ներառում է Սուրբ Աստվածածին գլխավոր եկեղեցին, Սուրբ Գրիգոր մատուռը, գավիթ, ձեռագրատուն և զանգակատուն։ Խաչքարերը Գոշավանքի ամենատպավորիչ տարրերից են. դրանք կատարված են բարձրագույն արվեստով և ցուցադրում են 12–13-րդ դարերի հայ քարագործ վարպետների հմտությունը։

Այսօր

Գոշավանքը Հաղարծինի հետ կազմում է Տավուշի մարզի հիմնական վանական զույգը, և սովորաբար այցելում են Դիլիջան–Հաղարծին–Գոշ երթուղով նույն օրը։ Վանքն ունի հանգիստ, կենտրոնացված մթնոլորտ՝ հատկապես վաղ առավոտյան, երբ շրջակա գյուղը դեռ քնած է։