Հիմնադրում (4-րդ դար)

Էջմիածնի Մայր Տաճարը ձևավորվել է 4-րդ դարում, երբ Հայաստանը առաջիններից մեկն էր, որ քրիստոնեությունը ընդունեց որպես պետական կրոն։ Ըստ ավանդության՝ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը տեսիլք է ունենում, որտեղ Քրիստոսը իջնում է երկնքից և ոսկե մուրճով հարվածում գետնին՝ ցույց տալով տաճարի կառուցման վայրը։

Այստեղից էլ առաջացել է «Էջ Միածին» անվանումը, որը բառացի նշանակում է «Միածինը իջավ»։

Վերակառուցումներ և ամրացումներ

5–7-րդ դարերում տաճարը մի քանի անգամ վերակառուցվել և ամրացվել է, իսկ Կաթողիկոս Կոմիտաս Ա Աղցեցու օրոք այն ստանում է խաչաձև-գմբեթավոր հիմնական ծավալը, որը պահպանվել է մինչև այսօր։

Միջնադարից նոր շրջան

17-րդ դարում կառուցվել է զանգակատունը և համալրվել համալիրի այլ շենքերը, իսկ 19-րդ դարում ավելացվել են կրթական ու մշակութային կառույցներ, որոնց շնորհիվ Էջմիածինն ամրապնդվել է որպես հայության հոգևոր և մշակութային կենտրոն։

Նորագույն շրջան

2000 թ.-ից Էջմիածնի Մայր Տաճարը և հարակից եկեղեցիները ներառված են ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում, իսկ տաճարը շարունակում է լինել Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի նստավայրը և Հայ Առաքելական Եկեղեցու գլխավոր սրբավայրը։

Հետաքրքիր փաստեր

• Էջմիածինը համարվում է աշխարհի ամենահին գործող քրիստոնեական տաճարներից մեկը։
• Տաճարում պահվում են քրիստոնեական կարևոր սրբությունների մասունքներ և գանձեր։
• Դարերով այն եղել է հայ ինքնության, հավատքի և պետականության կարևոր խորհրդանիշ։

Էջմիածինը ոչ միայն պատմական հուշարձան է, այլ նաև կենդանի վայր, որտեղ հավատքը, պատմությունը և ներկան հանդիպում են իրար։