4-րդ դարից 13-րդ դար

Հովհաննավանքը գտնվում է Արագածոտնի մարզում՝ Քասաղ գետի կիրճի եզրին, Օհանավան գյուղում, Սաղմոսավանքից մի քանի կիլոմետր հյուսիս։ Ըստ ավանդության՝ վայրի հոգևոր պատմությունը սկսվել է դեռ 4-րդ դարում, երբ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը այստեղ հիմնել է մատուռ՝ Սուրբ Հովհաննես Մկրտչի անունով։

13-րդ դարի վերակառուցումը

Ներկայիս եկեղեցական համալիրը կառուցվել է 1216 թ. Զաքարյան իշխան Վաչե Վաչուտյանի կողմից։ Կառուցվել են Սուրբ Կարապետ գլխավոր եկեղեցին և մեծ գավիթը, որոնք հայկական 13-րդ դարի ճարտարապետության արժեքավոր օրինակներ են։

Ճարտարապետություն

Գավիթը Հովհաննավանքի ամենատպավորիչ տարրն է՝ բարձր կամարներով, լուսային բացվածքով կենտրոնում և խաչքարերով հարդարված պատերով։ Եկեղեցու արտաքին ճակատի քանդակները ևս ուշագրավ են Զաքարյան ոճի համար բնորոշ մանրամասներով։

Այսօր

Հովհաննավանքը Սաղմոսավանքի հետ Արագածոտնի ամենայցելվող վանքերն են։ Կիրճի եզրի դիրքը, մաքուր օդը և հանգիստ մթնոլորտը այն դարձնում են հիանալի կանգառ Երևանից Արագած կամ Ամբերդ տանող ճանապարհին։